Wat is het?
Systemisch werk gaat er vanuit dat alles met elkaar verbonden is
Systemisch werken is een begeleidingsvorm die kijkt naar de onbewuste dynamieken en patronen binnen een groep (systeem), zoals familie of een team. Door te kijken naar het geheel in plaats van naar de details en waar te nemen en te luisteren zonder oordeel kan inzicht ontstaan in die patronen en dynamieken.
Allemaal maken we deel uit van meerdere systemen. Denk aan het gezin waarin je geboren bent. Jouw straat of wijk kun je beschouwen als een systeem en met de andere bewoners van de plaats of streek waar je woont, vorm je ook een systeem. Je team of afdeling, je bedrijf, jouw branche: allemaal zijn het systemen waar jij deel van uitmaakt. We zijn ons doorgaans weinig bewust van de patronen en dynamieken binnen die systemen, die voor een deel bepalen hoe de individuen daarin zich bewegen.
Het ontstaan van systemisch werk
Deze manier van werken is bedacht door Bert Hellinger (1925 – 2019), een Duitse theoloog, filosoof en psychotherapeut. Als 27 jarige missionaris vertrok hij naar Zuid-Afrika om daar bij de Zulus te werken. In zijn 16 jaar daar, maakte hij zich hun taal en wereldbeeld eigen. Aanvankelijk werkte hij als priester, na het behalen van zijn onderwijsbevoegdheid als leraar en uiteindelijk werd hij schoolhoofd, waarbij hij verantwoordelijk was voor het totaal van een 150 scholen.
Onder leiding van Anglicaanse geestelijken maakte hij kennis met oecumenische trainingen in groepsdynamiek. Van hen leerde hij fenomenologisch waarnemen: wát van alle aanwezige diversiteit is essentieel? Waarnemen zonder intentie, zonder angst, zonder vooroordelen, puur vertrouwend op wat er is. Hij was diep onder de indruk van de manier waarop hun methoden aantoonden dat tegenpolen zich konden verzoenen door wederzijds respect.
Terug in Duitsland verdiepte hij zich in psychoanalyse en vijf jaar later verhuisde hij naar de VS om zich daar als zich als psychotherapeut verder te bekwamen. Hij ontwikkelde het hulpmiddel ‘opstellingen’: een methode gebaseerd op fenomenologisch waarnemen met elementen van systeemtherapie, groepsdynamica, transactionele analyse, familietherapie en natuurlijk de Zulu-culuur. Zijn duizenden seminars met mensen over de hele wereld stelden hem in staat deze methode door te ontwikkelen en leverde de bevestiging dat die methode ook echt werkt.
De door Hellinger ontwikkelde benadering van systemen wordt sinds de jaren 1990 ook toegepast in werkteams en organisaties. Opstellingen in de bedrijfscontext worden organisatieopstellingen genoemd.
A 2021 systematic review of Systemic Constellations in Organizations (SOC) indicates it is a potentially effective, albeit under-researched, intervention for complex organizational issues, team development, and transformation.
Although the systemic constellation method is increasingly used for team coaching, organisational development and transformation processes, among others, scientific evidence on the effectiveness and quality of this method is still scarce. This may hamper the broader implementation of a potentially useful approach. Altogether, ten electronic databases were searched up to January, 2020. Multiple languages, qualitative and quantitative designs, and academic and grey literature were included. The search resulted in the identification of 79 potentially relevant publications, seven of which were prospective and 13 were retrospective effectiveness studies in terms of organisational outcomes. Only two of the seven prospective studies used a controlled design. This review concludes that the empirical evidence on the systemic organisational constellation method points toward a potentially effective intervention in the organisational context. However, it is too early to make firm conclusions as the number of studies was small and quality of the studies was low in general.
Key Findings of the Systematic Review
- Definition & Method: The systemic organizational constellation method uses a spatial arrangement of individuals or objects to visualize implicit social structures, relationships, and dependencies within an organization.
- Perceived Effectiveness: Evidence, drawn from both academic and grey literature up to 2020, indicates positive outcomes on perceived self-efficacy, team cohesion, and organizational climate.
- Primary Application Areas: It is used in organizational coaching and consulting for resolving internal conflicts, strengthening interpersonal bonds, fostering innovation, and enhancing leadership.
SCHOLTENS, PETROLL, RIVAS, FLEER, THEGE
Laten we samen kijken naar wat er is
Met rust, afstemming en helderheid begeleid ik organisaties en individuen om met behulp van systemisch werk duidelijkheid te krijgen over richting, stroming, toekomst en groei.